Κυριακή

Εμπνεύστε στα παιδιά..

   
Εμπνεύστε στα παιδιά την αγάπη για τον άνθρωπο μιλώντας τους για ανθρώπους που αγαπούσαν τον συνάνθρωπο τους. Μιλώντας τους για τον Ερρίκο Ντυνάν, τον Φρίντγιοφ Νάνσεν, τον Νέλσον Μαντέλα, την αδερφή Τερέζα ,για τους Γιατρούς χωρίς σύνορα για ανθρώπους και οργανώσεις που πήραν το Νόμπελ Ειρήνης για την προσφορά τους στον άνθρωπο ανοίγουν νέοι δρόμοι στα όνειρα τους
    Εμπνεύστε στα παιδια την υπομονή και την καρτερικότητα δείχνοντάς τους και μιλώντας τους για ανθρώπους που οι προσωπικές τους ιστορίες δεν τους διέλυσαν αλλά τους έκαναν να προσπαθούν να κερδίσουν τον κόσμο..Και τον κέρδισαν..Όπως η Έλεν Κέλλερ, ο Μπετόβεν κ.ά
    Εμπνεύστε στα παιδιά την αλληλεγγύη μέσα από δραστηριότητες  που στόχο έχουν να βοηθήσουμε άλλους ανθρώπους .Ανθρώπους λιγότερο τυχερούς από εμάς.
    Εμπνεύστε στα παιδιά να μάχονται και να διεκδικούν την Ελευθερία και την Ειρήνη  διηγούμενοι τις ιστορίες λαών που υπέφεραν στα χέρια άλλων. Δίνοντάς  τους να διαβάσουν βιβλία όπως η Καλύβα του Μπαρμπα Θωμά , το ημερολόγιο της Αννας Φρανκ κ.ά καταλαβαίνουν πως η Ανθρωπότητα είναι αυτή που χάνει όταν ο πόλεμος, η ανισότητα και η μη ύπαρξη δικαιοσύνης κυριαρχούν.
    Εμπνεύστε στα παιδιά την αγάπη για το περιβάλλον ταξιδεύοντάς τα σε περιβαλλοντικά μονοπάτια απολαμβάνοντας  μαζί τους την ομορφιά του κόσμου μας.
    Εμπνεύστε στα παιδιά το σεβασμό για το παρελθόν και τη σημασία του για το μέλλον ταξιδευοντάς τα μέσα από τα εκθέματα  ενός αρχαιολογικού, λαογραφικού , Βυζαντινού μουσείου.
    Εμπνεύστε στα παιδιά την αγάπη για την τέχνη μιλώντας τους για έργα που δεν χάθηκαν μέσα στο χρόνο και που ο κόσμος θαυμάζει για την απλότητα και μεγαλοπρέπειά τους , για τη σύνθεση και τη μοναδικότητα των χαρακτηριστικών τους
    Εμπνεύστε στα παιδιά  έννοιες, αρχές οδηγήστε τα σε μια στάση ζωής που έχει ως στόχο το «εμείς» και όχι το «εγώ» δείχνοντάς τους όσα περισσότερα γίνεται , εμπλέκοντάς τα ενεργά και όχι παθητικά σε όσα συμβαίνουν γύρω τους.
    Εμπνεύστε στα παιδιά το θαυμασμό και το σεβασμό για τον κόσμο τους, ταξιδεύοντάς τα μέσα σε εικόνες που δείχνουν μοναδικά θαύματα.. Ένα τείχος που πέφτει, έναν πόλεμο που σταματάει, μια αγκαλιά σε έναν ηλικιωμένο, ένα τραγούδι που μιλά για σεβασμό και ειρήνη, μια γέννηση..
    Εμπνεύστε στα παιδιά την αγάπη για τη ζωή ..
   
Εμπνέουμε τα παιδιά μας ΕΜΕΙΣ.. Με τη δική μας στάση...
Για να φτιάξουν και να ζήσουν σε έναν καλύτερο κόσμο..Πολύ καλύτερο από το δικό μας..Γιατί τους αξίζει..

"Ο κυριότερος στόχος της εκπαίδευσης δεν είναι η γνώση, αλλά η δράση".**



Πολύ συχνά ακούμε και από εκπαιδευτικούς μα κυρίως από γονείς τη φράση:
 "Θέλω για το παιδί  μου ένα καλό σχολείο".Αυτή την  ακούγαμε εμείς οι ίδιοι στις συζητήσεις των γονέων μας ,αυτή είναι η φράση που λένε οι γονείς τώρα και αυτή θα ναι η φράση που θα λένε πάντα. Μα ποιο θεωρείται"καλό σχολείο"?
Οι γνώμες που ακούγονται πιάνουν όλο το φάσμα."Καλό σχολείο είναι αυτό που τα παιδιά κάνουν πολλές ασκήσεις για να μη ξεχνούν και να μαθαίνουν την ύλη που πρέπει" ,"Καλό σχολείο είναι το σχολείο όπου οι δάσκαλοι βοηθούν τα παιδιά να μάθουν τα μαθήματά τους εκεί και δεν τους βάζουν πολλά για το σπίτι παρά ελάχιστες εργασίες","Καλό σχολείο είναι αυτό που δίνει στο παιδί μου την ευκαιρία να ασχοληθεί με πολλά περισσότερα από την ύλη των βιβλίων" κ.α.
Κανένας από αυτούς τους γονείς δεν έχει άδικο.Για τον κάθε γονέα ανάλογα με τα δικά του βιώματα και με τις δικές του καταβολές,την κοινωνία που ζει και τις πεποιθήσεις που αυτή εκφράζει,τον οδηγεί και ανάλογα να διατυπώσει και  τη δική του άποψη..

Ποιο είναι όμως "καλό σχολείο"?


 Ο William Ralph Inge Βρετανός ιερωμένος και ακαδημαϊκός λέει πως ¨σκοπός της Παιδείας είναι η γνώση όχι δεδομένων αλλά αξιών."
Καλό σχολείο είναι το σχολείο που αντανακλά  την ίδια τη ζωή ,την  ίδια την κοινωνία που διέπεται από νόμους και σεβασμό και προωθεί αξίες .Καλό σχολείο είναι αυτό που  δημιουργεί μια ιδέα της κοινωνίας, που επιτρέπει την προσωπική έκφραση μέσα σε ένα πλαίσιο κοινωνικής ευθύνης και βοηθάει τα παιδιά να σκέφτονται τους εαυτούς τους ως δυναμικούς πολίτες στον δικό τους κόσμο και που δεν είναι άλλος από τον μικρόκοσμο της τάξης τους αλλά και τον  ευρύτερο χώρο τους που είναι το ίδιο το σχολείο.

Καλό σχολείο δεν μπορεί να είναι και δεν πρέπει να είναι αυτό που ορίζει ως καλύτερους των καλύτερων  τα παιδιά με  βάση τις  βαθμολογίες τους γιατί το μόνο που προωθεί είναι "άριστους" μεν στην ύλη  αλλά "κενούς "πολλές φορές ως προσωπικότητες ενήλικες  και ημιμαθείς όσον αφορά τον τρόπο λειτουργίας της κοινωνίας .

Ένα αποτελεσματικά καλό σχολείο είναι αυτό που βοηθάει τους μαθητές τους στην επίλυση των προβλημάτων ζωής,αναπτύσσει τις δεξιότητές τους αλλά ενισχύει και τις ικανότητές τους.Αλήθεια έχετε αναρωτηθεί αν το σχολείο έτσι όπως λειτουργεί τώρα κάνει κάτι για να προετοιμάσει τα παιδιά σας να ζήσουν τις επόμενες δεκαετίες της ζωής τους μέσα στην κοινωνία?Τους δίνει τα εφόδια  να αντιμετωπίσουν περισσότερα απ όσα θεωρούμε πως πρέπει να δίνει το σχολείο σε πολλαπλά επίπεδα  της καθημερινότητας όπως: φίλων,πρακτικότητας,συνύπαρξης,συμμετοχής,συνεργασίας,αυτοσυγκράτησης,δημιουργικότητας,ελιγμών, που τίθενται ως επιταγές πλέον από την ίδια την κοινωνία που ζούμε για να μπορέσεις ως άτομο  να εξελιχθείς στην πορεία της ζωής σου . και τις οποίες θα πρέπει να διαθέτει  κάθε παιδί που θα μεταβεί στα 18 του από την εξάρτηση της οικογένειας στην ανεξαρτησία του ως αυτόνομο άτομο που αυτοδιαχειρίζεται και αυτοδιαθέτει τον εαυτό του?

Ένα καλό σχολείο έχει ευρεία βάση και ρεαλιστικό πρόγραμμα σπουδών με αντικείμενα που έχουν σημασία όχι μόνο για να επιλεγεί για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και την απασχόληση, αλλά και για την οικογένεια και την κοινότητα που θα ζήσει το παιδί αργότερα ως ενήλικας.. Χρησιμοποιεί πρακτικές διδασκαλίας που προσομοιώνουν τον τρόπο που οι άνθρωποι λειτουργούν σε σχέση με  τον έξω κόσμο. Τα παιδιά συμμετέχουν ενεργά σε δημιουργικές εργασίες που συνδυάζουν και διευρύνουν τις γνώσεις και τις ικανότητές τους. Σε ένα τέτοιο σχολείο οι μαθητές παράγουν έργο,παίρνουν αποφάσεις και τις υλοποιούν,σχετίζονται με τον έξω κόσμο στηρίζοντας δράσεις που απασχολούν το σύνολο των πολιτών όπως δράσεις για το περιβάλλον, δράσεις γα την εξάλειψη της φτώχειας ,για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ,για την ευτυχία όλων των παιδιών του κόσμου,για την εξάλειψη της παιδικής εκμετάλλευσης κλπ και προσπαθούν να βρουν λύση ακόμα και στα πιο δύσκολα ερωτήματα του κόσμου των ενηλίκων μόνο που λειτουργούν ως παιδιά.

 Το παραδοσιακό σχολείο αυτό που μόνο δίνει. είναι απλά ύλη και γνώσεις.Γνώση που απορροφούν μεν οι μαθητές αλλά δεν είναι κατ ανάγκη χρήσιμη μετέπειτα.Ο μαθητής διδάσκεται και μαθαίνει κάθε λεπτομέρεια  του γνωστικού αντικειμένου(κυρίως στη δευτεροβάθμια)και αυτό γιατί ΠΙΘΑΝΟΝ να μπει ως θέμα στις εξετάσεις  ΚΑΙ έτσι  το "κάθε τι" της ύλης γίνεται ¨ΠΙΘΑΝΑ SOS" που πιθανόν θα μπει στις εξετάσεις για το Πανεπιστήμιο και  που ΠΙΘΑΝΟΝ θα το βοηθήσει να περάσει..Άρα είναι θέμα τύχης η επιλογή των θεμάτων και αν η τύχη ευνοήσει θα χει μια θέση στο Πανεπιστήμιο ΚΑΙ συνεπώς αυτόματα θεωρείται πετυχημένος και άριστος των αρίστων!!
Κάθε σχολείο μπορεί να γίνει ένα καλό σχολείο όταν οι εκπαιδευτικοί πέρα από την κατάκτηση της ύλης των γνωστικών αντικειμένων έχουν μεριμνήσει και  για τη σύνδεση με την καθημερινή ζωή..Ένα καλό σχολείο είναι αυτό που δεν περιορίζεται μόνο στην ύλη των μαθημάτων αλλα δημιουργεί προϋποθέσεις στα παιδιά να γίνουν  κοινωνικά υπεύθυνα,να αναλαμβάνουν υποχρεώσεις που η τήρησή τους έχει αντίκτυπο και σε άλλους γύρω τους,που τα βοηθάει να αποκτήσουν ,γενικά,κοινωνικές δεξιότητες.
 Όπως είπε και ο Πλάτωνας: "Δεν ξέρω τίποτε άλλο για το οποίο ο κάθε λογικός άνθρωπος θα πρεπε να νοιάζεται περισσότερο,παρά το παιδί του να γίνει ο πιο καλός άνθρωπος" και σίγουρα το συμπληρώνει ο Αριστοτέλης αναφέροντας :"Τρία πράγματα χρειάζονται για την εκπαίδευση :η φύση ,η άσκηση και η μάθηση" και ένα τέτοιο σχολείο σίγουρα προάγει περισσότερα από αυτό που νοιάζεται μόνο για το πως θα έχει ¨ΆΡΙΣΤΟΥΣ¨βαθμολογικά σε επίπεδο γνωστικών- επιστημονικών  αντικειμένων  μαθητές.

**(Τη φράση αυτή την είπε ο Herbert Spenser Βρετανός φιλόσοφος διάσημος στην εποχή του σε μία ομιλία του το 1870).

Τετάρτη

Επιβραβεύσεις και βραβεία, ποινές και τιμωρίες.

     Το σύστημα των ποινών  και επιβραβεύσεων είναι ένας παιδαγωγικός τρόπος προώθησης κινήτρων ώστε τα παιδιά να αποκτήσουν κοινωνικοσυναισθηματική παιδεία.  Ο κάθε δάσκαλος εμπλουτίζει το σύστημα αυτό με ό,τι θέλει βασισμένος πάνω στην παιδαγωγική .Παρόμοιο σύστημα με αυτό παρουσίασε πριν λίγες μέρες και ένας συνάδελφος και πραγματικά ,επειδή παρόμοιο (θα το δείτε παρακάτω)  δουλεύω και εγώ   τολμώ να πω πως πιάνει καθώς τα αποτελέσματα  ήταν  θετικά και βοήθησαν πολλά παιδιά να αλλάξουν  στάσεις και συνήθειες ενώ δεν έχουν καμία δυσάρεστη επίπτωση στην ψυχολογία ενός παιδιού ακριβώς γιατί δεν υπάρχουν μόνο ποινές αλλά και επιβραβεύσεις.

Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
  
   Κάθε σχολικό  τμήμα στην αρχή της χρονιάς ορίζει  τους κανόνες που οδηγούν στην καλή λειτουργία της τάξης και πρέπει να ναι σεβαστοί από όλους. 
 Οι κανόνες θέτονται από τα παιδιά. Αφού οριστικοποιηθούν και αποφασιστούν, για κάθε παραβίαση οποιουδήποτε κανόνα, τα παιδιά δίνουν τα ίδια μια «ποινή» η οποία αποφασίζεται από όλους με την έκφραση του «συμφωνώ» ή «δεν συμφωνώ» ή τη χρήση του «ναι» και του  «όχι» και πρέπει να τηρείται καθώς το  αποφασίζουμε όλοι μαζί . ΔΕΝ ΕΠΙΒΑΛΛΟΝΤΑΙ από το δάσκαλο ή τη δασκάλα αλλά συζητιούνται μέσα στην τάξη  και αποφασίζεται αυτή που αυτά επιθυμούν.
Στο  πλαίσιο αυτό  , δημιουργούνται κάποιες «κάρτες πράξεων και ποινών» χρώματος άσπρου , κίτρινου, πορτοκαλί , μπλέ  και κόκκινο.. Η «άσπρη κάρτα» είναι πχ για κάποιον μαθητή που ξέχασε την κασετίνα του. Τα παιδιά προτείνουν επιλογές πχ.μένει άγραφος/η ή τακτοποιεί την τάξη( ποτέ μόνο του παιδί και φυσικά μην νομίζετε πως θα κάνει..φασίνα.. Απλά  επιφορτίζεται  να κάνει κάτι όπως πχ να φτιάξει τη μολυβοθήκη μου , να βάλει σε σειρά τα βιβλία της βιβλιοθήκης κλπ).  Η «κίτρινη κάρτα» είναι για  «όταν αργώ στη γραμμή ή παρακούω εντολές». Σε αυτή την περίπτωση παραμένει το παιδί στα διαλείμματα στο χώρο της πρωινής προσευχής ( και παίζει εννοείται  αλλά αυτό  δίνεται μόνο ως επιλογή καλής πίστης και επιλογής  από μένα εκείνη τη στιγμή(μαθαίνω να ακολουθώ κανόνες) .Στην «πορτοκαλί  κάρτα» ισχύει το ίδιο απλά δίνονται κάποιες εργασίες επιπλέον από τις οποίες επιλέγω εγώ πόσες θα κάνει αλλά ο μαθητής θα επιλέξει ποιες, και περνάμε στην μπλε κάρτα και στην κόκκινη.  Η «μπλε κάρτα» έχει σχέση με το ότι «δεν προσέχω», «μιλάω στην τάξη», «παρακωλύω το μάθημα», «παρακούω και δεν κάνω ότι μου ζητούν οι μεγαλύτεροί μου» και σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει ή να πάρει επιπλέον εργασία στο σπίτι ή να βοηθήσει ένα πρωτάκι ή να μην συμμετέχει σε ένα παιχνίδι ή να βοηθήσει έναν συμμαθητή του κλπ.. Η «κόκκινη κάρτα», ναι, είναι η πιο σημαντική.. Περιλαμβάνει στιγμές όπου το παιδί βρίζει, προσβάλλει, ασκεί λεκτική βία, κοροϊδεύει ή αντιδρά με τρόπο που δεν έχει σχέση με μια υγιή συμπεριφορά. κλπ. Σε αυτές τις περιπτώσεις δίνεται η κάρτα με ενημέρωση του γονέα για την πράξη του παιδιού..


Εκτός όμως από αυτές τις κάρτες υπάρχει η «γαλάζια» , η  «χρυσή» και τα μετάλλια (θετική επιβράβευση- ενίσχυση)
Μαθητής που πριν μπορεί να πήρε κόκκινη πχ γιατί πρόσβαλλε έναν συμμαθητή του , αν συνεργαστεί μαζί του , αν προσπαθήσει να βοηθήσει κάποιον άλλο, μπορεί, ακριβώς την επόμενη μέρα, να πάρει τη μπλε με ένα μεγάλο μπράβο και αναγραφή του ονόματός του και της φωτογραφίας του σε ειδική θέση  στον πίνακα ανακοινώσεων ενώ αναλαμβάνει  ως επιβράβευση πχ να γίνει ο βοηθός της δασκάλας, να αποφασίσει ποιες εργασίες θα κάνει σε ένα μάθημα, να διαβάσει αυτός μια ιστορία στην τάξη, ή κάτι που θα ήθελε να κάνει ο ίδιος( που να συνάδει με τη λειτουργία της τάξης ή του σχολείου) 
Αν πάλι αυτή η συμπεριφορά συνεχιστεί και λάβει 5 φορές την μπλε , τότε του απονέμεται η «χρυσή κάρτα» και μετρούν οι φορές που την έλαβε για κάτι που εγώ θα επιλέξω στο τέλος της χρονιάς  να κάνω σε σχέση με το παιδί.

Τι γίνεται όταν χρησιμοποιούνται οι δύο αυτοί μέθοδοι.
Με την χρήση και των δύο μεθόδων   δεν γίνεται  στοχοποίηση κανενός παιδιού αλλά  αντίθετα η διόρθωση και η αυτορρύθμιση της συμπεριφοράς που μέχρι πριν λίγο δημιουργούσε προβλήματα τόσο στον ίδιο μαθητή όσο και στους συμμαθητές του.

Πέρα από αυτές τις κάρτες υπάρχουν βραβεία πχ «για τον μικρό μαθηματικό», «για την καλύτερη ανάγνωση» , « για τον μικρό προστάτη»   που τονώνουν την αυτοπεποίθηση του παιδιού.

Ετσι λοιπόν το παιδί καταλαβαίνει πως η καλή συμπεριφορά επιβραβεύεται και η κακή έχει άλλες επιπτώσεις.
Φυσικά, αν μια κακή συμπεριφορά συνεχίζεται και το παιδί δεν προβαίνει σε αυτορρύθμισή της αλλά αντίθετα συνεχίζει να προσβάλλει , να προκαλεί πόνο, να χτυπά , να χρησιμοποιεί βία ή ακόμα και συμμαθητές του για να πετύχει ένα στόχο του, να αντιδρά εγωιστικά θεωρώντας πως μόνο αυτός έχει δικαιώματα που τα αρνείται στους άλλους, τότε οι γονείς ενημερώνονται άμεσα ώστε να μην οδηγηθούμε σε πιο δυσάρεστες καταστάσεις καθώς το παιδί μεγαλώνει..
Ο ρόλος μας ως δάσκαλοι δεν είναι μόνο μαθησιακός ούτε λειτουργούμε ως παιδοφύλακες επιτρέποντας στα παιδιά να κάνουν ό,τι θέλουν . Το σχολείο είναι χώρος μάθησης και Παιδείας.   Κάθε τι που κάνουμε, έχει και τον χαρακτήρα της διαπαιδαγώγησης. Το παιδί που έρχεται στο σχολείο πρέπει να μάθει πως βρίσκεται σε μια μικρή κοινωνία που διέπεται από τη συμμετοχή, το σεβασμό και την αλληλοστήριξη των μελών της και πως συμπεριφορές που υπονομεύουν μέλη της μικρής αυτής κοινωνίας και δημιουργούν προβλήματα συνύπαρξης δεν έχουν θέση ,όπως πρέπει να μάθει πως. στην μικρή αυτή κοινωνία, το καλό και θετικό επιβραβεύεται εν μέσω ισότιμων και ισάξιων μελών.. Ετσι πέρα από την ανάπτυξη του γνωστικού τομέα προάγουμε και τον κοινωνικοσυναισθηματικό.
Βάσει των προηγούμενων ,εν κατακλείδι. επ ουδενί δεν μπορούμε να επιτρέπουμε συμπεριφορές που δυσκολεύουν τη ζωή άλλων παιδιών ή την καλή λειτουργία της τάξης στα πλαίσια της  συνεργασίας , σεβασμού και αλληλοκατανόησης  όπως επ ουδενί δεν μπορούμε να μην επαινούμε όσους τα προάγουν.. Το κάθε παιδί χρειάζεται όρια και επιβράβευση και νομίζω πως αυτό είναι αποδεκτό από όλους.
 Πρέπει να αντιμετωπίζουμε παιδαγωγικά τα πάντα.. Σίγουρα μια τιμωρία ή ποινή δεν είναι εύκολη για κανέναν αλλά να γνωρίζετε πως είναι η τελευταία μας λύση αφού έχουμε χρησιμοποιήσει κάθε μέθοδο  για να αλλάξουμε κάτι και πως δεν έχουν τιμωρητικό χαρακτήρα απλά λειτουργούν ως κίνητρο καθώς γνωρίζουν τα παιδιά ότι αν αλλάξει έστω και κάτι στον τρόπο που φέρονται θα λάβουν και  τον αντίστοιχο έπαινο..Και εκεί στοχεύει αυτό το σύστημα.
Πρέπει να καθοδηγήσουμε τα παιδιά να ναι υπεύθυνα και να σέβονται τους ανθρώπους γύρω τους αλλά ταυτόχρονα να κατανοήσουν πως η ζωή τους είναι συνδεδεμένη με τη ζωή των μελών μιας μικρότερης κοινωνικής ομάδας όπως είναι το σχολείο και πως δεν είναι κυρίαρχοι αλλά συμμετέχοντες στα τεκταινόμενα της και πως κάθε πράξη έχει την αντίστοιχη αντίδραση όπως ακριβώς και στην ευρύτερη κοινωνία που εμείς ζούμε ως ενήλικες.